Područje na kome se gaji i proizvodi Ariljska malina zove se Ariljsko malinogorje i obuhvata oblast opštine Arilje i susednih sela koja se sa njom graniče. Nalazi se na jugozapadu Srbije, u području između Zlatibora, Zapadnog Pomoravlja, Dragačeva i Starog Vlaha, a sa severa je ograničeno tokom reke Đetinje. Evo zašto je malina iz ovo kraja toliko poznata.

Od Amerike do Arilja

U Srbiji se početak gajenja maline vezuje za kasni XIX vek, tačnije 1880. godinu. Smatra se da su srpski iseljenici doneli prve značajne sorte iz SAD-a i to najpre u valjevski, a potom i u čačanski kraj. Početak robne proizvodnje vezuje se za kasne pedesete godine XX veka, kada se i definišu oblasti gajenja, prvenstevno u ariljskom, podrinjskom i podkopaoničkom kraju. U Ariljskom malinogorju prva robna proizvodnja je počela 1957, dok se ozbiljnijoj robnoj proizvodnji pristupilo sa izgradnjom hladnjače 1973 – 1974. godine.

Zanimljivosti o Ariljskoj malini

Prvi žbunovi maline u Srbiji zasađeni kao ukrasna biljka po okućnicama i baštama imućnih ljudi i ljubitelja voćarstva.

Crveno zlato: Malina

Plodovi najzastupljenijih sorti u ariljskom području su srednje krupni do krupni, gde svaki teži 4-5 grama, čvrstog mesa koje je dobrog kvaliteta, prijatne arome i slatko nakiselog vinastog ukusa. Sadržaj suve materije u svežim plodovima maline i međusobni odnos najvažnijih sastojaka predstavlja osnovni parametar za merenje kvaliteta, upotrebne vrednosti i vrednosti u tehnološkom smislu.

Ariljski metod

Među malinarskim stanovništvom ovog kraja zaživeo je posebni način uzgajanja – „ariljski metod gajenja maline“. Zasadi u Ariljskom malinogorju se po svojoj veličini mogu svrstati u male komercijalne zasade, gde je zastupljena samo po jedna sorta. Ključnom merom smatra se uklanjanje prvih serija izdanaka.

Dugo vremena osporavana u naučnim krugovima, mera je osamdesetih godina počela da se široko primenjuje kako u zemlji, tako i u svetu. Obavljena na vreme i adekvatno, omogućava visoke prinose vrhunskog kvaliteta. Ovako se postiže nesmetan razvoj plodova, usmeravanje hranljivih materija u rodne izdanke, bolje osunčavanje šalira, bolja zaštita od štetočina i lakša berba. Nakon ručne berbe, većina plodova (preko 90 procenata) se trenutno zamrzava u hladnjačama.

Najveća površina zasađena malinom je 4,5 ha, a vlasnik, Milomir Stojić iz Mirosaljaca je višegodišnji svetski rekorder po prinosu po jedinici površine koji se kreće od 25 do 32 t/ha u proizvodnji bez navodnjavanja.

Svetski priznat kvalitet

Kombinacija raznolikih karakteristika reljefa, guste hidrološke mreže i klimatskih obeležja stvara uslove u kojima ovaj plod dobija specifični kvalitet i svojsta priznata od kupaca sa domaćeg i svetskog tržišta. Povoljni prirodni uslovi ariljskog područja i spremnost poljoprivrednih proizvođača da prihvataju posebne tehnologije gajenja, omogućili su stvaranje prepoznatljivog kvaliteta i visokih prinosa Ariljske maline.