Od 1960. godine kada je izašlo I izdanje udžbenika HIGIJENA za studente farmacije kojima sam više godina predavao taj predmet, do ove godine objavljeno je sedam izdanja, što nesumnjivo govori da je, iako koncizno pisan, ovaj udžbenik odgovorio potrebama onih kojima je namenjen. S obzirom na relativno veliki tiraž svakog izdanja koji znatno prelazi broj studenata farmacije, može se zaključiti da udžbenik koriste i studenti drugih fakulteta kojima su potrebna znanja iz oblasti kojima se higijena bavi. Svakog bi autora, pa i mene, sedam izdanja jednog udžbenika, moglo uveriti da je postigao osnovni cilj koji se sastoji u tome da materiju kojom se predmet bavi uspešno približi studentu koji treba da se upozna sa problemima vezanim za uticaj ekosistemana fizičko, mentalno i socijalno zdravlje, kao i na radnu sposobnost čoveka. Razume se ovo, kao i sva prethodna izdanja udžbenika HIGIJENA, moralo je pretrpeti izvesne izmene u oblasti VITALNE STATISTIKE. Pored toga ovo izdanje moralo je biti usaglašeno i sa zahtevima diktiranim uvođenjem Internacionalnog sistema mernih jedinica. Verujem da će i VII izdanje udžbenika HIGIJENA naići na dobar prijem kod studenata onih fakulteta i viših škola kojima su elementarna znanja iz higijene neophodna za razumevanje problema od vitalnog značaja za sprovođenje mera zdravstvene zaštite naroda i poboljšanje njegovog blagostanja i radne sposobnosti.

Beograd, februar 1983.
Dr sci. Božidar S. Simić

Sadržaj

Predgovor
Predgovor VI izdanju
Predgovor VII izdanju
Uvod

Glava I KOMUNALNA HIGIJENA

Vazduh
Raspored vazduha u prirodi
Hemijski sastav vazduha
Normalan sastav vazduha
Azot— Kiseonik — Ozon — Ugljendioksid
Nenormalan sastav vazduha
Amonijak— Nitrozni gasovi — Sumpordioksid— Sumpor-vodonik — Ugljenmonoksid — Metan
Fizička svojstva vazduha
Vazdušni pritisak
Dejstvo smanjenog atmosferskog pritiska — Dejstvo povečanog atmosferskog pritiska
Vlaga
Higijenski značaj vlage
Temperatura
Kretanje vazduha
Zračenje
Sunčeve radijacije
Svetlosni zraci — Ultracrveni zraci — Ultraljubičasti zraci — X-zraci
Prašina
Klima
Planinska klima
Morska klima
Zemljište
Struktura zemljišta
Mikroorganizmi i paraziti koji žive u zemlji
Voda
Epidemiološki značaj vode
Hemijska svojstva vode za piće
Fizička svojstva vode za piće
Tvrdoća vode — Gvožđe — Olovo — Nitrati — Nitriti — Amonijak — Sumporvodonik — Fluor— Jod— Hloridi— Fenol — Organske materije
Mikrobiološka svojstva vode za piće
Uzimanje uzorka vode za analizu
Snabdevanje vodom
Lokalno snabdevanje vodom
Kopani bunar— Abisinski Nortan-ov burnar— Arterski bunar — Remi-bunar— Cisterne
Centralno snabdevanje vodom
Dezinfekcija malih količina vode za piće
Izgradnja naselja
Izbor mesta za naselje
Struktura naselja
Stan
Nehigijenski stan
Higijenski stan
Lokacija— Dimenzije— Osvetljenje — Grejanje — Ventilacija
Uklanjanje ekskreta i otpadaka
Higijenski klozet— Uklanjanje smeća — Uklanjanje otpadnih voda
Higijenski seoski stan

Glava II HIGIJENA RADA

Profesionalne bolesti
Činioci koji pomažu pojavu profesionalnih bolesti
Nepravilna organizacija rada
Rad, umor i premor
Rravilan režim rada i odmora
Nepravilan prisilan položaj tela
Dizanje i prenošenje tereta
Nepodobnast radnika i neuvežbanost
Racionalizacija rada
Štetnost proizvodnog procesa
Fizički činioci
Mikroklima
Efektivne temperature — Korigovane efektivne temperature — Buka i potres u industriji
Gradska buka
Mehaničke povrede
Električne povrede
Hemijski činioci
Profesionalna trovanja
Trovanje živom — Trovanje olovom — Trovanje cinkom — Trovanje fosforom — Trovanje hromom — Trovanje manganom— Trovanje organskim rastvaračima
Profesionalna oštećenja prašinom (nozokonioze)
Silikoza — Azbestoza — Antrakoza
Pneumokonioze izazvane organskim prašinama
Biološki činioci
Higijensko-tehnički nedostaci
Traumatizam
Žena i rad
Omladina i rad
Zaštitne mere protiv profesionalnih bolesti i traumatizma
Izgradnja industrijskih preduzeća

Glava III HIGIJENA ISHRANE

Činioci koji utiču na strukturu ishrane
Bolesti koje izaziva nepravilna — nedovoljna i preobilna ishrana
Gladovanje
Rahit
Skorbut
Pelagra
Atijaminoza
Avitaminoza A
Anemija nutritivnog
Zubni karijes
Struma
Gojaznost
Trovanje hranom
Bakterijska trovanja
Alimentarne toksikoinfekcije
Alimentarne intoksikacije
Botulizam
Trovanje na bazi alergije
Trovanje neorganskim materijama
Trovanje konzervansima
Trovanje metalima i metaloidima
Trovanje organskim materijama
Trovanje urodicama
Trovanje insektima i zagađenje hrane radioaktivnim materijama
Potrebe organizma u energetskim, gradivnim i zaštitnim materijama
Uticaj telesne težine na energetske potrebe
Uticaj dobi na energetske potrebe
Uticaj klime na energetske potrebe
Energetske potrebe dece
Energetske, gradivne i zaštitne materije
Ugljeni hidrati
Masti
Belančevine
Vitamini rastvorljivi u vodi
Vitamin C
Vitamin B-kompIeksa
Tijamin
Nijacin
Vitamini rastvorljivi u mastima
Vitamin A
Vitamin D
Vitamin E
Vitamin K
Mineralne materije
Kalcijum
Fosfor
Gvožđe
Namirnice
Namirnice biljnog porekla
Brašno
Hleb i pecivo
Epidemiološki značaj hleba i testa
Povrće
Epidemiološki značaj povrća
Voće
Epidemiološki značaj voća
Namirnice životinjskog porekla
Meso sisara i ptica
Epidemiološki značaj mesa
Riba
Epidemiološki značaj ribe
Jaja
Epidemiološki značaj jaja
Mleko i mlečni proizvodi
Mleko
Mleko u prahu
Kiselo mleko
Jogurt
Maslac
Margarin
Epidemiološki značaj mleka i mlečnih proizvoda
Sastavljanje dnevnog obroka
Struktura dnevnog obroka
Ishrana trudnica i dojilja
Ishrana dece i omladine
Ishrana školske dece
Mlečna kuhinja — Opšta kuhinja — Kuhinja u internatu — Ishrana sportista
Ishrana industrijskih radnika
Ishrana starih Ijudi
Kolektivna ishrana
Principi izgradnje objekata za kolektivnu ishranu
Ispitivanje ishrane i uhranjenosti Ijudi
Tipovi ankete ishrane

Glava IV ŠKOLSKA HIGIJENA

Škola
Izboar mesta
Školska zgrada
Učionice
Sanitarni uređaji
Školski nameštaj
Školska učila
Režim nastave
Neinfektivne bolesti školske dece
Bolesti usled nedovoljne ishrane kod školske dece
Uvećanje krajnika
Oboljenja organa sluha
Oboljenja organa vida
Epilepsija
Chorea minor
Neurastenija
Histerija
Duševna zaostalost
Parazitarne bolesti školske dece
Crevne parazitarne bolesti
Dečja glista
Pundrav
Kožne parazitarne bolesti
Šuga
Dermatomikoze
Vašljivost
Infektivne bolesti školske dece
Akutne infektivne bolesti
Male boginje
Gušobolja
Ovčje boginje
Šarlah
Crvenka
Veliki kašalj
Grip
Zaušnjaci
Dečja paraliza
Zarazno kočenje vrata
Hronične infektivne bolesti
Tuberkuloza
Sifilis
Trahom
Zdravstvena zaštita školske dece
Dečija oporavilišta

Glava V LlČNA HIGIJENA

Higijena tela
Plivanje i vazdušna kupanja
Bazeni za kupanje
Odmor van radnog vremena
Higijenska odeća
Svojstva tkanine
Higijenska obuća

Glava VI MENTALNA HIGIJENA I ZDRAVSTVENO PROSVEĆIVANJE

Mentalna higijena deteta
Mentalna higijena odraslih ljudi
Zdravstveno prosvećivanje

Glava VII VOJNA HIGIJENA

Najčešća masovna oboljenja u vojsci i mere za njihovo suzbijanje
Oboljenja disajnih organa
Crevne zarazne bolesti
Ostale zarazne bolesti
Nervne bolesti
Bolesti usled nepravilne ishrane
Odabiranje Ijudstva za vojsku
Higijena stanovanja
Kasarna
Logor
Bivak
Kantonman
Rov—sklonište
Snabdevanje vodom
Ishrana
Higijena vojničkih kretanja
Marš

Glava VIII DEZINFEKCIJA, DEZINSEKCIJA I DERATIZACIJA

Dezinfekcija
Fizička sredstva za dezinfekciju
Ultraljubičasti zraci
Toplota
Plamen
Zagrejan suv vazduh
Zagrejan vlažan vazduh
Kohov lonac — Parni dezinfektar — Vakuumform-aparat — Autoklav
Ključala voda
Hemijska sredstva za dezinfekciju
Baze
Kiseline
Halogeni
Kalijumpermanganat
Vodonikperoksid
Kvaternerna anomijačna jedinjenja
Metali i njihove soli
Soli teških metala
Etilalkohol
Fenoli
Krazoli
Formaldehid
Sapuni
Deterdženti
Izvođenje dezinfekcije
Dezinfekcija u toku bolesti
Završna dezinfekcija
Dezinsekcija
Fizička sredstva za dezinsekciju
Iskuvavanje — Vođena para — Zagrejan suv vazduh
Hemijska sredstva za dezinsekciju
DDT (dihlordifeniltrihloretan)
HCH (heksahlorcikloheksan)
Paration
Piretrin
HCN (cijanvodonična kiselina)
SO2 (sumpordioksid)
CCl4 (ugljentetrahlorid)
Deratizacija
Registar

SPISAK SLIKA

1 Lambrecht-ov polimetar
2 Assmann-ov psihrometar
3 Globus-termometar
4 Duksometar
5 Zeissov konimetar
6 Impindžer
7 Wallace—Tieman-ov komparator
8 Higijenski nužnik
9 Zaštitno odelo od azbestne tkanine
10 Zaštitna odela sa gumenim đonom
11 Respirator s aktivnim ugljem
12 Populacioma piramida — SFRJ
13 Populaciona piramida — Velika Britanija
14 Medicinska decimalna vaga
15 Kalupor
16 Nehigijenska učionica
17 Higijenska učionica
18 Nehlgijenska klupa
19 Suvi sterilizator
20 Autoklav

SPISAK TABELA

Tabela
1 Kretanje stanovništva u SFRJ
2 Živorođeni na 1.000 stanovnika
3 Umrli na 1.000 stanovnika
4 Prirodni priraštaj na 1.000 stanovnika
5 Stanovništvo prema starosti i polu u SFRJ
6 Očekivano trajanje života u SFRJ
V Prosečna starost stanovništva
8 Struktura džula po namirnicama u Jugoslaviji ( na 1 stanovnika)
9 Biohemijski sastav dnevne potrošnje hrane u Jugoslaviji (na 1 stanovnika)
10 Potrebe organizma u hranljivim materijama
11 Skala prehrambenih koeficijenata
12 Broj samoubistava na 100.000 stonovnika

Napravi novu temu u “Literatura”

Napišite komentar



<a href="" title="" rel="" target=""> <blockquote cite=""> <code> <pre> <em> <strong> <del datetime=""> <ul> <ol start=""> <li> <img src="" border="" alt="" height="" width="">