U udžbeniku iz Neorganske hemije za studente Poljoprivrednog fakulteta treba da se odražava tesna veza između hemije i savremene poljoprivredne proizvodnje kao i tehnologije poljoprivrednih proizvoda.

Unapređenje poljoprivredne proizvodnje, pored sve šire i savršenije mehanizacije i drugih neophodnih i korisnih mera, vezano je i za sve veću i širu primenu hemizacije, pod kojom se podrazumeva ne samo sve šira primena veštačkih mineralnih đubriva i mikrođubriva, već i primena hemijskih sredstava za zaštitu bilja protiv štetočina i bolesti kao i njihova primena u savremenom stočarstvu; savremena tehnologija poljoprivrednih proizvoda tesno je povezana sa hemijom.

Postojeći udžbenici iz Opšte i Neorganske hemije namenjeni su, uglavnom, hemijskim fakultetima i zato su za studente Poljoprivrednog fakulteta preopširni po svom obimu, a izbor i struktura njihovog gradiva, prirodno, nisu usmereni i prilagođeni nastavnim planovima i programima predmeta Poljoprivrednog fakulteta. Isto tako i udžbenici za neke druge fakultete (npr. za medicinski fakultet) su specifični, jer su namenjeni za potrebe odgovarajućih užih struka i zbog toga nisu pogodni za naše studente. Otuda postoji potpuno opravdana potreba za posebnim udžbenikom iz Neorganske hemije za studente Poljoprivrednog fakulteta.

Prilikom pisanja ovog udžbenika autor je, koristeći svoje bogato iskustvo dugogodišnje nastave iz predmeta Neorganska hemija na Poljoprivrednom fakultetu, nastojao da njegovo gradivo što više prilagodi i usmeri potrebama struke i da ga usaglasi sa novim sistemom studiranja — jedinstvenim četvorogodišnjim studijama — prema novom Statutu Poljoprivrednog fakulteta. Autor je nastojao da nastavna materija, zasnovana na saznanjima savremene hemijske nauke, predstavlja jednu logičnu i zaokruženu celinu oslobođenu nepotrebnog balasta, kao npr.: suvišnih istorijskih podataka i detalja, nabrajanja fakata i materije sporednog značaja, nepotrebnog ponavljanja elementarnog gradiva srednjoškolskih udžbenika iz hemije, suvišnih detalja i opisivanja industrijskih postrojenja, aparature i procesa neorganske hemijske tehnologije i dr. Pored neophodnog gradiva iz opšteg, teorijskog dela, u odgovarajućem obimu tretira se materija koja se odnosi na pojedine neophodne (biogene) elemente i mikroelemente, kao i neke tehnički značajne elemente i najvažnija njihova jedinjenja. Hemijski karakter, osobine i hemijske promene elemenata i njihovih jedinjenja razmatraju se kao funkcije strukture njihovih atoma i molekula, odnosno položaja elemenata u periodnom sistemu, što uopštava inače mnogobrojne činjenice, klasifikuje ih u određeni sistem, što znatno pojednostavljuje nastavnu materiju i olakšava njeno studiozno savlađivanje.

Autor se nada da će nastavna materija ovog udžbenika biti lako pristupačna našim studentima i da će im korisno poslužiti za uspešno studiranje, spremanje i polaganje ispita iz predmeta Neorganska hernija, a kao solidna osnova za uspešno studiranje u prvom redu drugih hemijskih predmeta organske hemije, biohemije, analitičke hemije, fizičke hemije, agrohemije), a zatim i svih onih disciplina poljoprivrednih nauka i tehnologije poljoprivrednih proizvoda, kojima Neorganska hemija služi kao osnova.

Autor će sa zahvalnošću primiti svaku primedbu, koja bi se odnosila na eventualne nedostatke, kao i sve korisne sugestije za eventualne dopune ili izmene pojedinih poglavlja i partija ovog udžbenika.

Beograd, 1968. god. Autor

SADRŽAJ

Uvod
Priroda i materija
Predmet i metoda hemije
Uloga i značaj hemije za poljoprivredu

OPŠTI DEO

Glava I. Osnovni pojmovi i zakoni hemije
Neki osnovni pojmovi u hemiji
Osnovni zakoni hemije
Zakon o neuništivosti materije
Zakon stalnih masenih proporcija
Zakon umnoženih masenih proporcija
Zakon stalnih zapreminskih proporcija
Ekvivalentne mase
Zakon ekvivalenata

Glava II. Atomsko-molekulska teorija
Korpuskularna hipoteza Lomonosova
Daltonova atomska hipoteza
Molekuli. Avogadrov zakon
Hemijski elementi
Atomske i molekulske mase
Hemijske formule i njihovo izvođenje
Hemijske jednačine
Stehiometrijska izračunavanja

Glava III. Periodni zakon Mendeljejeva
Klasifikacija hemijskih elemenata pre Mendeljejeva
Periodni zakon i periodni sistem elemenata Mendeljejeva
Značaj periodnog zakona i periodnog sistema elemenata

Glava IV. Struktura atoma
Radioaktivnost. Radijum
Radioaktivni raspad
Raderford-Borova teorija strukture atoma
Redni (atomski) broj elemenata. Mozlijev zakon
Atomsko jezgro
Elektronski omotač atoma

Glava V. Struktura atoma i periodni zakon
Povezanost strukture atoma i periodnog zakona
Radioaktivni raspad elemenata. Radioaktivni nizovi
Izotopi
Reakcije izotopne razmene
Metoda izotopnih indikatora ili markiranih atoma
Izobari

Glava VI. Struktura molekula
Metalna veza
Jonska ili elektrovalentna veza
Kovalentna ili atomska veza
Koordinativna veza
Polarna veza
Nepolarni i polarni molekuli. Dipolni moment
Međudipolna veza. Vodonikova veza
Hemijska valencija

Glava VII. Brzina hemijske reakcije i hemijska ravnoteža
Brzina hemijske reakcije
Uticaj koncentracije na brzinu reakcije. Zakon o dejstvu masa
Uticaj temperature na brzinu reakcije. Vant Hofovo pravilo
Uticaj katalizatora na brzinu reakcije
Hemijska ravnoteža
Reverzibilne ili povratne hemijske reakcije
Konstanta ravnoteže
Pomeranje hemijske ravnoteže. Princip Le Šateljea

Glava VIII. Rastvori
Opšte karakteristike rastvora
Vodeni rastvori
Koncentracija rastvora
Osobine i zakoni razblaženih rastvora
Difuzija
Osmoza. Osmotski pritisak
Vant Hofov zakon
Napon pare rastvora. Raulov zakon I
Tačka mržnjenja rastvora. Raulov zakon II
Tačka ključanja rastvora. Raulov zakon III
Indirektno određivanje osmotskog pritiska
Određivanje molekulskih masa pomoću krioskopske metode

Glava IX. Teorija jonizacije
Odstupanje elektrolita od zakona razblaženih rastvora
Arenijusova teorija jonizacije
Proces jonizacije
Jonizacija elektrolita
Vrste elektrolita i jonova
Stepen jonizacije
Slabi elektroliti
Konstanta jonizacije
Ostvaldov zakon razblaženja
Zavisnost jonizacije slabog elektrolita od prisustva drugog elektrolita sa zajedničkim (istoimenim) jonom
Jaki elektroliti
Koeficijent aktivnosti
Proizvod rastvorljivosti
Jonske reakcije i jonske jednačine
Jonizacija vode. Jonski proizvod vode
Vodonikov eksponent pH
Ukupna i efektivna kiselost
Neutralizacija
Hidroliza soli
Stepen hidrolize
Puferni rastvori

Glava X. Termohemija
Termohemijske jednačine
Hesov zakon

Glava XI. Koloidno stanje materije
Disperzni sistemi
Značaj koloida
Metode dobijanja koloidnih sistema
Klasifikacija koloidnih sistema
Osobine koloidnih sistema
Molekulsko-kinetičke osobine
Optičke osobine
Površinske pojave i adsorpcija
Električne osobine
Struktura koloidnih čestica
Stabilnost koloidnih sistema
Promene stanja koloidnih sistema
Liofobni koloidni sistemi
Liofilni koioidni sistemi
Visokomolekulska jedinjenja

HEMIJSKI ELEMENTI I NJIHOVA JEDINJENJA

Glava XII. Vodonik. Kiseonik
Rasprostranjenost elemenata u prirodi
Vodonik
Kiseonik
Ozon
Oksidi
Reakcije oksidoredukcije

Glava XIII. Voda. Vodonikperoksid
Voda
Vodonikperoksid

Glava XIV. Elementi nulte grupe periodnog sistema
Inertni gasovi

Glava XV. Elementi VII grupe periodnog sistema
Glavna podgrupa. Halogeni elementi
Fluor
Hlor
Brom
Jod
Astat
Glava XVI. Elementi VI grupe periodnog sistema
Glavna podgrupa. Podgrupa kiseonika
(Kiseonik)
Sumpor
Selen
Telur
Polonijum

XVII. Elementi V grupe periodnog sistema
Glavna podgrupa. Podgrupa azota
Azot
Fosfor
Arsen
Antimon
Bizmut

Glava XVIII. Elementi IV grupe periodnog sistema
Glavna podgrupa. Podgrupa ugljenika
Ugljenik
Silicijum
Germanijum
Kalaj
Olovo

Glava XIX. Metali
Opšte karakteristike
Galvanski elementi
Osmotska teorija galvanskog elementa
Elektrodni potencijal metala
Korozija metala
Metode zaštite metala od korozije

Glava XX. Elementi I grupe periodnog sistema
Glavna podgrupa. Podgrupa alkalnih metala
Litijum
Natrijum
Kalijum
Rubidijum i cezijum
Francijum

Glava XXI. Elementi II grupe periodnog sistema
Glavna podgrupa. Podgrupa zemnoalkalnih metala
Berilijum
Magnezijum
Kalcijum
Stroncijum
Barijum
Radijum

Glava XXII. Elementi III grupe periodnog sistema
Glavna podgrupa. Podgrupa bora
Bor
Aluminijum
Galijum. Indijum. Talijum

Glava XXIII. Elementi sporednih podgrupa periodnog sistema
Elementi sporedne podgrupe I grupe periodnog sistema
Podgrupa bakra
Bakar
Srebro
Zlato
Elementi sporedne podgrupe II grupe periodnog sistema
Podgrupa cinka
Cink
Kadmijum
Živa
Elementi sporedne podgrupe III grupe periodnog sistema
Podgrupa skandijuma
Elementi sporedne podgrupe IV grupe periodnog sistema
Podgrupa titana
Titan
Cirkonijum
Hafnijum
Torijum
Elementi sporedne podgrupe V grupe periodnog sistema
Podgrupa vanadijuma
Vanadijum
Niobijum
Tantal
Protoaktinijum
Elementi sporedne podgrupe VI grupe periodnog sistema
Podgrupa hroma
Hrom
Molibden
Volfram
Uran
Elementi sporedne podgrupe VII grupe periodnog sistema
Podgrupa mangana
Mangan
Tehnecijum
Renijum

Glava XXIV. Elementi VIII grupe periodnog sistema
Trijada gvožđa
Gvožđe
Kobalt
Nikal
Trijade platinskih metala

Glava XXV. Kompleksna jedinjenja
Vernerova teorija kompleksnih jedinjenja
Savremeno shvatanje strukture kompleksnih jedinjenja
Literatura
Registar

Napravi novu temu u “Literatura”

Napišite komentar



<a href="" title="" rel="" target=""> <blockquote cite=""> <code> <pre> <em> <strong> <del datetime=""> <ul> <ol start=""> <li> <img src="" border="" alt="" height="" width="">